Laatste update: 16 mei 2026 · Leestijd: 6 minuten In april 2026 paste de Dienst Voorafgaande Beslissingen (DVB, ook bekend als de Rulingdienst) de officiële crypto-vragenlijst aan. Voor wie een ruling…
Laatste update: 16 mei 2026 · Leestijd: 6 minuten
In april 2026 paste de Dienst Voorafgaande Beslissingen (DVB, ook bekend als de Rulingdienst) de officiële crypto-vragenlijst aan. Voor wie een ruling overweegt of in het verleden ingediend heeft, hebben drie wijzigingen praktische gevolgen: een strengere berekening van de 25%-drempel, nieuwe vragen rond staking en DeFi, en explicitere detailvragen over geautomatiseerde tools. We zetten ze op een rij en leggen uit wat dit betekent voor je dossier in 2026.
🎯 De korte versie (TL;DR)
- De DVB-vragenlijst (versie april 2026) is nu het officiële instrument om je crypto-beleggersprofiel vast te leggen.
- Wijziging 1: de 25%-drempel (crypto als aandeel van je roerend vermogen) wordt strenger berekend, met nettowaarde-correcties.
- Wijziging 2: nieuwe vragen over staking, lending en DeFi-rewards, gericht op de aard van de yield (passief, semi-actief, beroepsmatig).
- Wijziging 3: detailvragen over scripts, bots, dashboards en aanverwante automatisering, ook voor portfolio-beheer.
- De update raakt vooral wie in een grijze zone zit tussen normaal beheer (vanaf 2026 onder de 10% meerwaardebelasting) en speculatief gedrag (33% diverse inkomsten).
📜 Wat is de DVB-vragenlijst en waarom is ze relevant?
De Rulingdienst (DVB) is de afdeling binnen de FOD Financiën die op voorhand bindende beslissingen aflevert over de fiscale kwalificatie van een concrete situatie. Voor crypto draait dat vaak om dezelfde kernvraag: ben ik een goede huisvader (normaal beheer privévermogen), een particuliere trader (speculatief, 33%) of een beroepsbelegger (progressief tot 50% plus sociale bijdragen)?
Sinds 2018 hanteert de DVB een gestandaardiseerde vragenlijst om dat profiel te bepalen. De vragenlijst werd aangepast in 2022 en nu opnieuw in april 2026. Wie een ruling indient krijgt deze lijst standaard voorgelegd. Wie geen ruling indient kan ze nog steeds gebruiken als zelftoets: de criteria die de DVB hanteert zijn dezelfde die de gewone fiscale controleur in zijn dossier verwerkt.
Het officiële document is te downloaden via ruling.be.
📐 Wijziging 1: strengere berekening van de 25%-drempel
De vorige versie hanteerde een eenvoudige regel: als meer dan 25% van je roerend vermogen in crypto zit, wijst dat sterk op speculatief gedrag. De april 2026-versie verfijnt dit op twee manieren.
Nettowaarde-correctie. De drempel wordt nu berekend op je netto roerend vermogen, na aftrek van openstaande kredieten. Wie zijn cryptobelegging deels heeft gefinancierd met een lening (margin, persoonlijke lening), ziet zijn drempel sneller overschreden worden. De achterliggende redenering: geleend kapitaal wijst sowieso op risicovol gedrag, dus het percentage moet zonder hefboomeffect berekend worden.
Peilmoment. De DVB kijkt voortaan ook naar het percentage op het moment van investering, niet alleen op de datum van indiening van de ruling. Wie in 2017 30% van zijn vermogen in BTC stak en dat percentage door waardestijging in 2026 nog steeds boven 25% zit, kan dat moeilijk verklaren als "voorzichtig instappen".
Concreet voorbeeld:
| Situatie | Roerend vermogen | Crypto-investering | Drempel |
|---|---|---|---|
| Vóór april 2026 (oude regel) | EUR 200.000 bruto | EUR 48.000 | 24% (onder drempel) |
| Na april 2026 (netto-correctie) | EUR 200.000 bruto minus EUR 50.000 hypothecaire restschuld = EUR 150.000 netto | EUR 48.000 | 32% (boven drempel) |
Het voorbeeld toont hoe een belegger die voorheen ruim onder de drempel zat, in dezelfde feitelijke situatie nu boven 25% kan landen. Voor wie een ruling overweegt: bereken het percentage opnieuw volgens de nieuwe regels voor je het dossier indient.
🪙 Wijziging 2: nieuwe vragen over staking en DeFi
De vorige vragenlijst stelde generieke vragen over "passieve inkomsten". De april 2026-versie maakt het concreter en behandelt staking en DeFi als aparte categorieën.
Nieuwe vragen omvatten onder meer:
- Welke percentage van je portfolio is gestaked op centrale exchanges (Bitvavo, Kraken, Binance) versus liquid staking-protocollen (Lido, Rocket Pool, Swell, EigenLayer)?
- Ben je actief in liquidity pools? Zo ja, welke pools, welk volume, en hoe vaak rebalanceer je?
- Hoe ontvang je rewards: automatische compounding (Beefy, Yearn, Mamo), manuele claim, of restaking?
- Maak je gebruik van lending-protocollen (Aave, Compound, Morpho) als belegger, als hefboom-trader of voor cash flow?
- Heb je rewards uit airdrops, retroactive grants of governance-tokens ontvangen? Wat was de waarde op het moment van ontvangst?
De DVB maakt zo een onderscheid tussen drie profielen op basis van DeFi-gedrag:
| DeFi-profiel | Typisch gedrag | Waarschijnlijke kwalificatie |
|---|---|---|
| Passief | Eén of twee staking-posities, jaarlijkse claim, geen frequente rebalancing | Normaal beheer (10% meerwaardebelasting, rewards apart als roerend inkomen aan 30%) |
| Semi-actief | Wisselende protocollen, regelmatige rebalancing, hefboomgebruik | Risico op 33% diverse inkomsten |
| Beroepsmatig | Geautomatiseerde strategie, fulltime engagement, sociale aanwezigheid (X, Discord, blogs) | Beroepsinkomen tot 50% |
Lees onze gedetailleerde gidsen voor de fiscale behandeling van staking, DeFi-rewards en crypto-lending.
🤖 Wijziging 3: scripts, bots en geautomatiseerde tools
De vorige vragenlijst vroeg of je "automatische software" gebruikte. De update is veel specifieker:
- Gebruik je trading bots of arbitrage-scripts? Zo ja, heb je die zelf ontwikkeld of gekocht?
- Maak je gebruik van portfolio-trackers, dashboards of analysetools (DeBank, Zerion, Zapper, Nansen, Arkham)?
- Voer je rebalancing semi-automatisch uit (bijvoorbeeld via een aangepast script of een TradingView-alert)?
- Heb je een eigen Telegram-bot, Discord-bot of CLI-tool gebouwd voor je crypto-activiteit?
De ratio: een belegger die enkel een dashboard gebruikt om zijn portefeuille te volgen is iets anders dan iemand die scripts schrijft om autonoom trades uit te voeren. De DVB wil dat onderscheid expliciet kunnen maken zonder zich te baseren op interpretatie van een algemene vraag.
Praktisch: een eigen geautomatiseerd systeem voor trading wordt sneller geassocieerd met beroepsmatige activiteit, zelfs als het volume bescheiden is. Wie dergelijke tools gebruikt, kan beter zelf de aard van het systeem documenteren (read-only, alert-only, auto-trade) en het volume dat erover passeert.
⚖️ Wat betekent dit voor bestaande rulings?
Een uitgereikte ruling blijft geldig zolang de feiten ongewijzigd blijven. Drie scenario's komen in de praktijk voor.
1. Je situatie is materieel veranderd. Heb je in 2025 een grote herallocatie gedaan, een trading bot opgezet, of een hoog DeFi-volume genoteerd? Dan moet je een nieuwe ruling overwegen. De oude beslissing dekt enkel de oude feiten.
2. Je situatie is ongewijzigd maar je zit dicht bij de drempel. Met de nettowaarde-correctie kan je vandaag boven 25% landen waar je vroeger eronder zat. Een aanvullende ruling kan dan zekerheid bieden.
3. Je hebt nog geen ruling. De nieuwe vragenlijst is in principe strenger, maar duidelijker geformuleerd. Wie voor 2026 een ruling overweegt, krijgt nu wel een vollediger beeld vooraf van wat de DVB zal vragen.
🛠️ Praktische tips voor je dossier
- Bereken de 25%-drempel correct. Trek je openstaande kredieten af van je bruto roerend vermogen, en bereken zowel op het moment van investering als op de datum van indiening.
- Documenteer per DeFi-protocol. Welk protocol, welke pool, welk volume, hoe vaak rebalanced. Cryptotax automatiseert dit overzicht in de portfolio-pagina van de app.
- Wees eerlijk over tools. Een eerlijke beschrijving van een handmatige strategie staat sterker dan een vage beschrijving die kan worden geherinterpreteerd als beroepsmatig.
- Combineer met de step-up regel. Wie zijn portefeuille op 31 december 2025 correct documenteert, vereenvoudigt zowel de ruling als de latere aangifte.
- Anonieme prefiling. Voor wie twijfelt: de DVB laat een anonieme eerste fase toe waarin je je situatie aftoetst zonder identiteit vrij te geven. Pas in de tweede fase wordt het dossier formeel ingediend.
❓ FAQ: veelgestelde vragen
Moet ik per se een ruling aanvragen?
Nee. Een ruling is een hulpmiddel voor zekerheid in een grijze zone. Wie duidelijk binnen normaal beheer of duidelijk speculatief valt, heeft er geen voordeel bij. Voor de tussencategorieën is een ruling vaak het verschil tussen 10% en 33% effectieve belasting.
Wat kost een ruling?
De DVB-procedure zelf is gratis. De begeleiding door een fiscalist kost typisch EUR 1.500 tot EUR 5.000 voor een individueel dossier. Voor dossiers boven EUR 100.000 portefeuillewaarde is dat doorgaans rendabel.
Geldt de nieuwe vragenlijst ook voor lopende dossiers?
Voor dossiers die voor april 2026 zijn ingediend, blijft de versie van het moment van indiening van toepassing. Voor nieuwe of aanvullende rulings vanaf april 2026 geldt de bijgewerkte vragenlijst.
Hoe lang duurt de procedure?
De gemiddelde doorlooptijd is drie tot zes maanden vanaf formele indiening. Anonieme prefilings krijgen vaak binnen vier tot zes weken een eerste reactie.
Geldt een ruling ook voor je partner of je vennootschap?
Nee. Een ruling is strikt persoonlijk. Voor partners met een gemeenschappelijk vermogen is een aparte indiening per partner aangeraden. Voor vennootschappen geldt een ander regime (boekhoudkundige verwerking volgens KB/WVV, niet de meerwaardebelasting voor particulieren).
📌 Samenvatting
| Wijziging | Wat verandert er | Voor wie relevant |
|---|---|---|
| 25%-drempel | Berekening op netto roerend vermogen, ook op moment van investering | Beleggers met krediet of grote crypto-allocatie |
| Staking en DeFi | Detailvragen per protocol en gedragstype | Wie actief is in liquid staking, lending of LP |
| Geautomatiseerde tools | Onderscheid tussen dashboards, scripts en autonome bots | Wie eigen tooling of trading-bots gebruikt |
✅ Probeer Cryptotax
Een goede ruling-aanvraag start met een volledig overzicht van je posities, transacties en yield-bronnen. Cryptotax bouwt automatisch dat overzicht op vanuit je exchange-koppelingen en on-chain wallets: per protocol, per token, met EUR-waardes op elk moment. Start een gratis scan en exporteer een audit-ready overzicht voor je fiscalist.
Lees ook onze gids over hoe je een DVB-ruling voor crypto aanvraagt en de goede-huisvader-test in de context van de nieuwe meerwaardebelasting.
Bronnen:
⚠️ Disclaimer: Dit artikel is louter informatief en geen individueel fiscaal advies. De kwalificatie van crypto-inkomsten is altijd een feitenkwestie. Voor concrete dossiers raadpleeg je best een erkend Belgisch fiscalist of vraag een ruling aan bij de Dienst Voorafgaande Beslissingen.
