De Step-Up Regel bij Crypto: Het Fotomoment van 31 December 2025

Laatste update: 24 mei 2026 · Leestijd: 9 minuten

Op 31 december 2025 wordt een foto gemaakt van je crypto-portefeuille. De marktwaarde van elk token op die ene dag wordt vanaf 2026 je nieuwe fiscale kostbasis. Wie zijn portefeuille goed kan documenteren, betaalt 10% alleen op winsten ná de peildatum. Wie geen bewijs heeft, riskeert dat de fiscus terugvalt op de oorspronkelijke aankoopprijs (of in het slechtste geval EUR 0). Deze gids legt de step-up regel volledig uit, met twee uitgewerkte voorbeelden, een documentatie-checklist en de uitzondering voor latente verliezen (zie ook onze pillargids over het 5-jaar verrekenvenster voor latente verliezen die op 31 december 2030 vervalt).

De wet op de meerwaardebelasting werd op 3 april 2026 goedgekeurd door de Kamer van Volksvertegenwoordigers, op 21 april 2026 gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad (Wet van 6 april 2026), en is retroactief van toepassing vanaf 1 januari 2026. De step-up regel is daarmee definitief.

📜 Wat is de step-up regel precies?

De step-up regel voorkomt dat je belasting betaalt op waardestijgingen die plaatsvonden tóen er nog geen meerwaardebelasting bestond. Concreet: de fiscus neemt de marktwaarde op 31 december 2025 als startpunt voor de berekening van je meerwaarde, in plaats van je oorspronkelijke aankoopprijs.

Dit moment heet ook wel het fotomoment: een momentopname van je volledige cryptoportefeuille op de laatste dag van 2025. Vanaf 1 januari 2026 telt elke euro waardegroei boven die foto, en alleen die euro's vallen onder de 10% meerwaardebelasting (boven de jaarlijkse vrijstelling van EUR 10.000 per persoon).

De juridische basis ligt in de wet van 6 april 2026 tot invoering van een belasting op meerwaarden op financiële activa (gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad op 21 april 2026). De step-up regel zit in art. 102 §4 WIB 92, met als bijhorende berekeningsmethode de gewogen gemiddelde aanschaffingswaarde per financieel actief (art. 102 §1 vierde lid WIB 92).

📅 Voorbeeld 1: een eenvoudige verkoop met step-up

Stel: je kocht 1 BTC in 2017 voor EUR 3.000. Op 31 december 2025 stond de gemiddelde slotkoers op EUR 74.652. Op 2 januari 2026 verkoop je voor EUR 77.170.

Zonder step-up zou de meerwaarde EUR 77.170 − EUR 3.000 = EUR 74.170 zijn geweest. Daarvan zou EUR 64.170 boven de vrijstelling belastbaar zijn aan 10% (EUR 6.417 belasting). De step-up regel scheelt hier dus EUR 6.417.

⚠️ Voorbeeld 2: latente verliezen, uitzondering op step-up

De step-up regel werkt twee kanten op. Wat als je crypto op peildatum minder waard was dan toen je ze kocht? Stel: je kocht 5 ETH in november 2021 aan een topkoers van EUR 4.000 per ETH (totaal EUR 20.000). Op 31 december 2025 stond ETH op EUR 2.500 (totaal EUR 12.500). Je had op peildatum een latent verlies van EUR 7.500.

De wet voorziet daarvoor een uitdrukkelijke uitzondering: als je oorspronkelijke aankoopprijs hoger was dan de marktwaarde op 31/12/2025, mag je die hogere prijs gebruiken als kostbasis, mits je het bewijs kan leveren. Voor crypto die je op verschillende momenten kocht, wordt het gewogen gemiddelde van die werkelijke aankoopprijzen gehanteerd als kostbasis per eenheid (per financieel actief, art. 102 §1 lid 4 WIB 92).

Zonder de uitzondering zou je belastbaar bedrag EUR 15.000 zijn (EUR 27.500 − EUR 12.500). De latente-verlies-uitzondering halveert hier het belastbaar bedrag. Belangrijk om te kaderen: art. 102 §1 vierde lid WIB 92 schrijft voor dat voor pre-2026 posities de gewogen gemiddelde aanschaffingswaarde per financieel actief wordt gehanteerd, of je nu de step-up waarde gebruikt of de hogere werkelijke aankoopprijs inroept. Voor elke crypto die je op 31/12/2025 nog in portefeuille had, wordt dus één gemiddelde kostbasis per eenheid berekend over al je pre-2026 lots van dat actief. Bij de step-up is dat de marktwaarde per eenheid op 31/12/2025; bij de inroeping van de uitzondering is dat het gewogen gemiddelde van de werkelijke aankoopprijzen van de pre-2026 lots die je op peildatum nog aanhield. De volgorde waarin pre-2026 lots geconsumeerd worden bij verkoop maakt fiscaal niets uit, want elke pre-2026 eenheid heeft dezelfde kostbasis per eenheid. Twee bijkomende beperkingen op de inroeping: (1) de hogere werkelijke aankoopprijs mag enkel tot een kleinere meerwaarde leiden, niet tot een aftrekbare minderwaarde, verkoop je onder je werkelijke aankoopprijs dan val je terug op de step-up waarde; (2) voor pre-2026 posities die je later met verlies verkoopt is het aftrekbare verlies sowieso beperkt tot de waardedaling vanaf 1 januari 2026 (de daling vóór peildatum is fiscaal onzichtbaar).

De overgangsperiode loopt tot en met 31 december 2030. Daarna vervalt de optie en geldt uitsluitend de step-up waarde, ongeacht je echte aankoopprijs.

📋 Documentatie-checklist 31/12/2025

De bewijslast ligt bij jou. Wie geen bewijs heeft van zijn bezit en de marktwaarde op peildatum, riskeert dat de fiscus terugvalt op de oorspronkelijke aankoopprijs of EUR 0 als kostbasis. Hier is de praktische checklist.

1. Per centrale exchange (Kraken, Binance, Bitvavo, Coinbase)

• Download het account statement of portfolio snapshot van 31 december 2025 als PDF. Bewaar het bestand met de oorspronkelijke timestamp en exchange-logo zichtbaar.
• Exporteer ook de volledige transactiehistoriek (CSV) tot en met 31/12/2025. Sommige exchanges leveren alleen historiek, geen snapshot. Dan reconstrueer je de eindbalans uit de transacties.
• Sla minstens twee kopieën op: lokale schijf + cloud (Google Drive, iCloud, eigen NAS). Het slechtste scenario is een failliete of geblokkeerde exchange waar je later niet meer aan je data kan.
• Voor de EUR-koers per token op 31/12/2025 noteer je de slotkoers via een tweede onafhankelijke bron (CoinGecko, CoinMarketCap, Messari historische close).

2. Per self-custody wallet (Ledger, MetaMask, Rabby, Trezor)

• Maak een screenshot van je walletbalans op 31 december 2025 of zo dicht mogelijk erbij. Toon adres, datum en tijd.
• Verifieer de balans on-chain via een block explorer (Etherscan, Arbiscan, Basescan, Solscan, ...) op de blockheight rond 23:59 UTC van 31 december 2025. Bewaar de explorer-URL als bewijs.
• Per token noteer je de hoeveelheid en de EUR-koers op die datum. Voor obscure tokens zonder liquide markt: documenteer het laatste bekende prijsmoment en motiveer waarom een waarde niet representatief was.

3. Per DeFi-positie (staking, lending, LP)

• Voor DeFi-staking, lending en liquidity pools tellen de onderliggende waarden mee. Documenteer per protocol: principal, opgebouwde rewards, LP-token-prijs en pool-samenstelling op 31/12/2025.
• Yield-bearing tokens (stETH, cbETH, aTokens, cTokens, Morpho vault tokens, Beefy mooTokens, Mamo vaults) hebben een afwijkende prijs ten opzichte van de spot. Gebruik de protocol-eigen exchange rate of contract call om de echte onderliggende EUR-waarde vast te leggen.
• Voor LP-tokens (Uniswap V3 NFTs, V2 LP-tokens, Curve gauge tokens) leg je het hoeveelheid-paar en de pooltotalen vast. Tools zoals DeBank en Zapper kunnen helpen, maar bewaar je eigen on-chain bewijs als primaire bron.

4. Voor illiquide of vergeten assets

• Oude altcoins, gelockte staking, vesting-NFT's, gefailleerde exchanges (FTX, Celsius, Mt.Gox claims): zolang je ze niet realiseert, hebben ze geen fiscale impact in 2026. Geen disposition = geen belastbaar moment.
• Documenteer ze wél voor volledigheid. Een claim op een bevroren account heeft een marktwaarde (vaak 5–25% van de nominale waarde via secundaire markten zoals Claims Market). Die waarde kan later relevant worden bij een uitkering.

5. Tot slot: de inventaris

• Maak één masterdocument (Excel, Notion, Numbers) met per asset: ticker, hoeveelheid, location (exchange-naam of walletadres), EUR-prijs op 31/12/2025, EUR-totaalwaarde, link naar het bewijsstuk.
• Versie het document (v1.0 op 31/12/2025) en maak het schrijfbeschermd. Latere wijzigingen zijn rode vlaggen voor een fiscale controleur.
• Voor grote portefeuilles (>EUR 100.000) overweeg een notariële vaststelling of een vaststelling door een gerechtsdeurwaarder (proces-verbaal). Dit is overkill voor de meeste beleggers maar geeft hardere bewijswaarde.

🛠️ Hoe Cryptotax dit automatisch voor je doet

Manueel een step-up snapshot bijhouden is haalbaar voor één exchange en één wallet. Voor een diverse portefeuille met DeFi, cross-chain en staking is het al snel een dagtaak. Cryptotax automatiseert het volledige fotomoment:

• Eénmalige read-only koppeling van je Kraken, Binance, Bitvavo, Coinbase, Revolut en wallets op Ethereum, Base en Arbitrum.
• Automatische bevriezing van de marktprijs per token op 31 december 2025, met audit-trail naar de prijsbron.
• Detectie en correcte waardering van DeFi-posities (Aave, Morpho, Lido, EigenLayer, Compound, Beefy, Mamo, Moonwell, Swell, MakerDAO).
• Permanent archief: ook in 2030 kan je nog je 31/12/2025 snapshot exporteren als PDF, met integriteits-hash voor de fiscus.
• Voor de latente-verlies-uitzondering: automatische detectie van assets waar je echte aankoopprijs hoger lag, met een knop om die hogere prijs als kostbasis te kiezen.

Start een gratis scan om je fotomoment vast te leggen voordat de eerste 2026-disposition impact krijgt op je aangifte.

❓ Veelgestelde vragen

Wat als ik geen bewijs heb van mijn bezit op 31/12/2025?
Dan kan de fiscus terugvallen op de oorspronkelijke aankoopprijs (vaak veel lager) of in het slechtste geval EUR 0. Begin nu met retroactief documenteren via on-chain explorers en exchange-historiek, en leg de gereconstrueerde balans en de bewijslast vast in een gedateerd masterdocument.

Geldt de step-up regel ook voor stablecoins?
Ja. Stablecoins zijn fiscaal gewone crypto-activa en vallen onder dezelfde regels. De step-up waarde is de EUR-koers op 31 december 2025 (meestal dicht bij EUR 1, maar niet exact gelijk: USDC sloot op 31/12/2025 op ongeveer EUR 0,9876). Lees onze stablecoin-belastinggids.

Geldt de step-up ook voor NFT's?
In principe ja, maar alleen voor NFT's met een investerings- of betalingsfunctie (verhandelbaar op marktplaatsen zoals OpenSea). Pure utility-NFT's, art-collectibles zonder secundaire markt en domeinnaam-NFT's vallen mogelijk buiten de scope. Lees onze NFT-belastinggids voor de nuances.

Wat met crypto die ik in 2026 heb gekocht?
Voor post-2026 aankopen geldt gewoon je echte aankoopprijs (inclusief gas-fees en commissies) als kostbasis. De step-up speelt geen rol meer. De wet legt voor die lots geen verkoopvolgorde op; een chronologische FIFO-administratie is de meest verdedigbare aanpak voor het matchen van verkopen aan aankopen, en die hanteert Cryptotax.

Verhuis ik naar België in 2026 of later, geldt dan ook step-up?
Ja, een vergelijkbare regel: de marktwaarde op de dag dat je Belgisch fiscaal inwoner wordt, is je kostbasis. Winsten opgebouwd in het buitenland (Nederland, Frankrijk, ...) zijn niet belastbaar in België. Documenteer ook hier zorgvuldig je portefeuille op de inwonersdag.

Mag ik na 2030 nog mijn echte aankoopprijs inroepen?
Nee. De latente-verlies-uitzondering loopt af op 31 december 2030. Vanaf 2031 geldt uitsluitend de step-up waarde, ook als je tokens op peildatum onder water stonden. Realiseer dus indien gewenst je verlies vóór 2031, of accepteer de step-up.

Hoe rapporteer ik de step-up op Tax-on-Web?
De step-up zelf rapporteer je niet als afzonderlijke transactie. Je gebruikt hem alleen als kostbasis bij de berekening van je meerwaarde. In de aangifte vul je per realisatiejaar het netto bedrag boven de vrijstelling in. Lees onze gids over hoe crypto aangeven in België via Tax-on-Web.

Werkt de step-up ook voor crypto in een vennootschap?
Nee, voor vennootschappen geldt een andere regeling (artikel 3:21 KB/WVV). Een vennootschap kan kiezen tussen FIFO, LIFO, individualisatie of gewogen gemiddelde, en de fotomoment-mechaniek van de meerwaardebelasting is niet van toepassing op vennootschapsbelasting.

📌 Samenvatting

• Step-up regel: marktwaarde op 31/12/2025 = nieuwe fiscale kostbasis voor de meerwaardebelasting vanaf 2026.
• Voor pre-2026 posities geldt de gewogen gemiddelde aanschaffingswaarde per financieel actief (art. 102 §1 lid 4 WIB 92), zowel voor de step-up als voor de latente-verlies-uitzondering. Bij de step-up is dat de marktwaarde op 31/12/2025; bij de uitzondering het gewogen gemiddelde van je werkelijke aankoopprijzen.
• Latente-verlies-uitzondering tot 31/12/2030: hogere echte aankoopprijs mag, mits bewezen.
• Documentatie is verplicht. Gebruik exchange-snapshots, on-chain explorers en een masterdocument.
• Cryptotax automatiseert de hele snapshot, ook voor DeFi-posities.

Klaar om je fotomoment vast te leggen? Start een gratis scan. Of lees verder over de meerwaardebelasting, de EUR 10.000 vrijstelling en het complete 2026-overzicht.

Bronnen:

• Wetboek van de inkomstenbelastingen 1992 (WIB 92)
• News.belgium.be: invoering meerwaardebelasting op financiële activa
• De Kamer van Volksvertegenwoordigers: stemming wetsontwerp 3 april 2026
• Wetsontwerp DOC 56 1244/001: volledige tekst van de meerwaardebelastingwet

Disclaimer: Dit artikel is louter informatief en geen individueel fiscaal advies. De wet op de meerwaardebelasting werd goedgekeurd op 3 april 2026 en gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad op 21 april 2026 (wet van 6 april 2026). Raadpleeg een erkend Belgisch fiscalist voor concrete dossiers.