Laatste update: april 2026 · Leestijd: 5 minuten
De fiscus vindt dat je speculatief gehandeld hebt. Je meerwaarden vallen onder vak XV, code 1440. Wat betekent dit concreet? In dit artikel leggen we uit wat diverse inkomsten zijn bij crypto, wanneer je in deze categorie valt, en hoe je je aangifte correct invult.
Sinds de meerwaardebelasting op crypto op 3 april 2026 werd goedgekeurd door de Kamer, bestaan er drie duidelijke belastingcategorieën voor cryptowinsten in België. Diverse inkomsten — het middelste tarief — treft wie speculatief handelt zonder dat het beroepsmatig is. Het tarief: 33% plus gemeentebelasting.
De korte versie (TL;DR)
- Crypto-meerwaarden bij speculatief handelen worden belast als diverse inkomsten aan 33% (+ gemeentebelasting)
- Aangeven via vak XV, code 1440/2440 in Tax-on-Web
- De fiscus beoordeelt je profiel op basis van frequentie, hefboomgebruik, aandeel crypto in je vermogen, en holding period
- Verliezen zijn aftrekbaar en overdraagbaar gedurende 5 jaar — een voordeel tegenover de 10% meerwaardebelasting
- Kosten (transactiefees, abonnementen) mag je in mindering brengen via code 1441/2441
Wat zijn diverse inkomsten bij crypto?
Wanneer de Belgische fiscus oordeelt dat je cryptohandel speculatief is — maar niet beroepsmatig — vallen je meerwaarden onder artikel 90, 1° WIB 92: "winsten of baten uit toevallige of occasionele prestaties of speculatie". Dit is de categorie diverse inkomsten.
Het tarief bedraagt 33%, bovenop gemeentebelasting (gemiddeld 7% van de belasting, dus effectief ongeveer 35,3%). Ter vergelijking: de nieuwe meerwaardebelasting voor normaal beheer bedraagt slechts 10%.
Het onderscheid is cruciaal. Wie door de fiscus als speculatief wordt beschouwd, betaalt meer dan drie keer zoveel belasting op dezelfde winst. Maar er staat ook iets tegenover: bij diverse inkomsten zijn verliezen wél aftrekbaar.
De drie belastingcategorieën sinds 2026
Sinds de goedkeuring van de cryptobelastingwet in 2026 zijn er drie categorieën:
| Categorie | Wanneer? | Tarief | Basis |
|---|---|---|---|
| Normaal beheer privévermogen | Buy-and-hold, passief beleggen | 10% (boven EUR 10.000 vrijstelling) | Meerwaardebelasting |
| Speculatief / abnormaal beheer | Actief traden, korte holding periods | 33% + gemeentebelasting | Diverse inkomsten (art. 90 WIB 92) |
| Beroepsmatig | Structureel, met winstoogmerk als hoofdactiviteit | 25-50% + sociale bijdragen | Beroepsinkomen |
Het verschil tussen categorie 1 en 2 wordt bepaald door de goede-huisvadertest. Die toets is niet zwart-wit: de fiscus weegt meerdere criteria af om te bepalen of je handelen nog als "normaal beheer" geldt.
Wanneer beschouwt de fiscus je als speculatief?
De Dienst Voorafgaande Beslissingen (DVB) heeft in april 2026 een vernieuwd vragenformulier gepubliceerd. De volgende criteria verhogen het risico op classificatie als speculatief:
- Meer dan 25% van je financieel vermogen in crypto — de DVB hanteert dit als drempelwaarde sinds de update van april 2026
- Gebruik van hefboomwerking of leningen — geleend geld inzetten voor crypto wijst op speculatief gedrag
- Hoge transactiefrequentie — dagelijks of wekelijks handelen past niet bij passief beleggen
- Korte holding periods — posities die je binnen dagen of weken sluit, suggereren speculatie
- Gebruik van trading bots of geautomatiseerde software — automatisering wijst op actief en systematisch handelen
Geen enkel criterium is op zich doorslaggevend. Het gaat om het totaalplaatje. Maar hoe meer van deze indicatoren op jou van toepassing zijn, hoe groter de kans dat de fiscus je als speculatief classificeert.
Merk op: ook het gebruik van DeFi-protocollen (yield farming, leveraged lending) en het handelen in derivaten worden als verzwarende elementen beschouwd.
Hoe geef je diverse inkomsten aan?
Je geeft cryptowinsten die als diverse inkomsten worden beschouwd aan in vak XV van je belastingaangifte (Tax-on-Web). Dit zijn de relevante codes:
| Code | Omschrijving | Toelichting |
|---|---|---|
| 1440 / 2440 | Brutobedrag meerwaarden | Je totale gerealiseerde winst op speculatieve crypto-transacties |
| 1441 / 2441 | Aftrekbare kosten | Transactiekosten, gas fees, exchange fees, abonnementen |
| 1202 / 2202 | Overdraagbare verliezen (vorige jaren) | Verliezen uit voorgaande 5 jaar die je verrekent |
De codes met prefix 1 zijn voor de eerste belastingplichtige, prefix 2 voor de partner bij een gezamenlijke aangifte.
Concreet: je vult bij code 1440 je bruto meerwaarde in (alle winsten opgeteld), en bij code 1441 je aftrekbare kosten. De fiscus berekent dan het nettobedrag waarop 33% wordt geheven.
Praktische voorbeelden
Voorbeeld 1: Jan — speculatieve trader
Jan handelt wekelijks in crypto. Hij heeft 40% van zijn vermogen in crypto, gebruikt een trading bot, en houdt posities zelden langer dan twee weken aan. De fiscus classificeert hem als speculatief.
| Element | Bedrag |
|---|---|
| Totale gerealiseerde meerwaarde (2026) | EUR 15.000 |
| Aftrekbare kosten (gas fees, exchange fees) | EUR 1.200 |
| Netto belastbaar bedrag | EUR 13.800 |
| Belasting (33%) | EUR 4.554 |
| Gemeentebelasting (±7%) | EUR 319 |
| Totaal verschuldigd | EUR 4.873 |
Jan geeft EUR 15.000 aan bij code 1440 en EUR 1.200 bij code 1441.
Voorbeeld 2: Lisa — passieve belegger
Lisa kocht BTC en ETH in 2024, houdt die gewoon aan, en verkoopt enkel in 2026 een deel met winst. Ze voldoet aan de goede-huisvadertest: normaal beheer.
| Element | Bedrag |
|---|---|
| Meerwaarde na step-up | EUR 18.000 |
| Jaarlijkse vrijstelling | - EUR 10.000 |
| Belastbaar bedrag | EUR 8.000 |
| Belasting (10%) | EUR 800 |
Lisa betaalt EUR 800. Had ze dezelfde winst als speculatief trader gerealiseerd, dan zou ze EUR 5.940 verschuldigd zijn (33% op EUR 18.000). Het verschil is aanzienlijk.
Verliezen bij diverse inkomsten
Dit is een belangrijk voordeel van de categorie diverse inkomsten: verliezen zijn aftrekbaar en kunnen 5 jaar worden overgedragen. Dit staat in schril contrast met de 10% meerwaardebelasting, waar verliesoverdracht niet mogelijk is.
Concreet:
- Heb je in 2026 EUR 8.000 verlies op speculatieve crypto-transacties? Dan kun je dat verlies verrekenen met toekomstige winsten in 2027-2031
- Verliezen mogen enkel verrekend worden met inkomsten van dezelfde aard (diverse inkomsten uit speculatie)
- Je geeft overgedragen verliezen aan via code 1202/2202
Dit mechanisme maakt het regime van diverse inkomsten paradoxaal genoeg gunstiger in slechte jaren. Bij de 10% meerwaardebelasting verdampen je verliezen zonder compensatiemogelijkheid.
Vergelijkingstabel: drie regimes naast elkaar
| Kenmerk | Normaal beheer (10%) | Divers inkomen (33%) | Beroepsinkomen (25-50%) |
|---|---|---|---|
| Tarief | 10% | 33% + gemeentebelasting | 25-50% + sociale bijdragen |
| Vrijstelling | EUR 10.000/jaar | Geen | Geen |
| Verliezen aftrekbaar | Ja (binnen zelfde jaar) | Ja | Ja |
| Verliesoverdracht | Nee | 5 jaar | Onbeperkt |
| Gemeentebelasting | Nee | Ja | Ja |
| Sociale bijdragen | Nee | Nee | Ja |
| Kosten aftrekbaar | Nee | Ja (code 1441) | Ja |
| Aangifte | Vak XI (meerwaardebelasting) | Vak XV, code 1440 | Vak IV (beroepsinkomen) |
Veelgestelde vragen
Kan ik zelf kiezen in welke categorie ik val?
Nee. De classificatie hangt af van je feitelijk gedrag, niet van je voorkeur. Je kunt wel je gedrag aanpassen (minder frequent handelen, langer aanhouden) om in de toekomst een ander profiel te hebben. Een ruling bij de DVB biedt vooraf rechtszekerheid.
Wat als de fiscus achteraf anders beslist?
Als je je winsten hebt aangegeven onder de 10% meerwaardebelasting maar de fiscus oordeelt dat je speculatief handelde, kan er een herkwalificatie volgen. Dit kan leiden tot een bijkomende aanslag aan 33% plus eventuele boetes. Het is daarom belangrijk je situatie eerlijk in te schatten.
Telt staking ook als divers inkomen?
Staking rewards worden doorgaans belast als roerend inkomen (30% roerende voorheffing), niet als diverse inkomsten. Maar als je staking-opbrengsten onmiddellijk herbelegt in speculatieve trades, kunnen de meerwaarden op die trades wél als divers inkomen worden belast.
Wat met crypto die ik kocht voor 2026?
De step-up regel geldt ook bij diverse inkomsten. Je kostenbasis wordt opgetrokken naar de marktwaarde op 31 december 2025. Alleen de meerwaarde vanaf 2026 is belastbaar — ongeacht of het regime 10% of 33% is.
Is de EUR 10.000 vrijstelling van toepassing bij diverse inkomsten?
Nee. De jaarlijkse vrijstelling van EUR 10.000 geldt uitsluitend voor de meerwaardebelasting (normaal beheer). Bij diverse inkomsten is er geen vrijstelling — elke euro winst is belastbaar (na aftrek van kosten).
Welke kosten mag ik aftrekken?
Alle kosten die rechtstreeks verband houden met je speculatieve activiteit: exchange fees, gas fees, abonnementen op tools (inclusief belastingsoftware), netwerk- en transactiekosten. Bewaar je facturen en betalingsbewijzen.
Hoe CryptoTax helpt
CryptoTax berekent automatisch je gerealiseerde meerwaarden per transactie via de FIFO-methode. Het platform geeft je een duidelijk overzicht van je totale winsten en verliezen, inclusief aftrekbare kosten. Of je nu onder de 10% meerwaardebelasting of de 33% diverse inkomsten valt, je hebt de juiste cijfers om je aangifte correct in te vullen.
Start een gratis scan en bekijk direct wat je meerwaarden zijn voor belastingjaar 2026.
Disclaimer: Dit artikel is louter informatief en geen individueel fiscaal advies. De classificatie als diverse inkomsten hangt af van je individuele situatie. Raadpleeg een erkend Belgisch fiscalist voor concrete dossiers of vraag een ruling bij de Dienst Voorafgaande Beslissingen.