Je verkoopt een deel van je crypto, stort €30.000 op je rekening en een week later krijg je een mail van je bank: "Gelieve binnen 14 dagen de herkomst van deze middelen aan te tonen" . Of erger: je re…
Je verkoopt een deel van je crypto, stort €30.000 op je rekening en een week later krijg je een mail van je bank: "Gelieve binnen 14 dagen de herkomst van deze middelen aan te tonen". Of erger: je rekening is al geblokkeerd in afwachting van een AML-onderzoek. Het gebeurt vaker dan je denkt, en zonder een onderbouwd dossier kun je weken zonder toegang tot je geld zitten.
Belgische banken zijn onder de antiwitwaswet (AMLD-richtlijnen, geïmplementeerd in de wet van 18 september 2017) verplicht om de herkomst van middelen te controleren bij verdachte of ongebruikelijke transacties. Crypto-inkomsten worden door risk-engines vaak automatisch als hoog risico geflagd. In deze gids: hoe je proof of funds opbouwt, welke documenten je nodig hebt, en wat je kunt doen als je rekening al bevroren is.
De korte versie
- Proof of funds bewijst de oorsprong van een specifieke storting (deze €30.000 komt van deze verkoop op deze exchange)
- Source of wealth bewijst je algemene financiële verhaal (waarom heb je überhaupt crypto van die omvang)
- Banken accepteren exchange-statements, transactiehashes en cost-basis rapporten als bewijslast
- Een Cryptotax-detailrapport bundelt alle on-chain en exchange-data in één document, klaar voor de compliance-afdeling
- Bij een bevroren rekening: reageer binnen de gestelde termijn, leg geen onvolledig dossier voor, en betrek desnoods een advocaat als de bevriezing onredelijk duurt
- Bewijs naar je bank is niet hetzelfde als bewijs naar de fiscus, maar de onderliggende documenten overlappen grotendeels
Waarom banken plots vragen stellen over crypto
Sinds 2023 zijn Belgische banken (KBC, BNP Paribas Fortis, ING, Belfius en de neobanken zoals Revolut en Wise) hun AML-monitoring fors aan het opschroeven. De drivers:
- MiCA en de zesde Europese antiwitwasrichtlijn (AMLD6) verplichten gedetailleerde herkomst-controles voor crypto-gerelateerde flows.
- De Cel voor Financiële Informatieverwerking (CFI) ontvangt jaarlijks meer dan 40.000 verdachte-transactiemeldingen, en crypto-stortingen scoren bovenmaats in die statistiek.
- Banken hebben een eigen aansprakelijkheid: als ze witwassen via je rekening laten passeren, riskeren ze boetes tot in de miljoenen. Liever te streng dan te laks.
Wat triggert een review? Doorgaans één of meer van deze signalen: een storting boven €10.000, een storting vanaf een exchange (Kraken, Binance, Coinbase, Bitvavo) die je nooit eerder gebruikte, een onregelmatig patroon ten opzichte van je normale rekeningactiviteit, of een storting in een SEPA-transfer met "crypto" in de mededeling.
Proof of funds versus source of wealth
Banken hanteren twee aparte begrippen die vaak door elkaar worden gebruikt:
| Begrip | Wat bewijs je? | Voorbeeld document |
|---|---|---|
| Proof of funds | De herkomst van één specifieke transactie of saldo | Exchange-uitvoeringsbevestiging van de verkoop die €30.000 opleverde |
| Source of wealth | Je algemene financiële geschiedenis en waarom je überhaupt over die middelen beschikt | Aankoophistoriek van 2017 tot vandaag, inclusief tussentijdse trades en holdings |
Voor een eenmalige uitbetaling vraagt je bank meestal alleen proof of funds. Bij grotere bedragen (vanaf circa €50.000) of bij private banking-relaties komt source of wealth er bovenop. Bereid je voor op beide.
Documentatie-checklist
Dit is de kern van een sterk dossier. Hoe meer hiervan je kunt voorleggen, hoe sneller de bank tevreden is.
- Exchange-statement van de verkoop. Bijna alle exchanges (Binance, Kraken, Coinbase, Bitvavo) leveren een PDF-statement of CSV met datum, asset, verkoopprijs in EUR en het bestemmingsrekeningnummer. Download deze direct na elke EUR-uitbetaling.
- Transactiehash van de on-chain transfer. Als je crypto vanuit een eigen wallet eerst naar de exchange stuurde, voeg dan de tx-hash toe. De bank kan zelf via een blockexplorer verifiëren dat het adres van jou kwam.
- Aankoopbewijzen of historische trades. Aankoopfacturen van de oorspronkelijke aankoop (vaak jaren geleden), of een volledig overzicht van trades die tot de huidige positie hebben geleid. Hier komt de cost-basis berekening binnen.
- Eigendomsbewijs van je wallet. Een handgetekend bericht (signed message) vanaf het wallet-adres, of een kleine inkomende transfer van het adres naar de exchange, bevestigt dat de wallet van jou is. Tools als Etherscan ondersteunen "Sign Message".
- Identificatie van eerdere fiat-stortingen. Toon dat de EUR die je ooit in crypto stak, afkomstig was van je loon, een bonus, een erfenis of een vastgoedverkoop. Hier maakt source of wealth het verschil.
- Belastingaangifte met crypto-rapportering. Als je in vorige jaren al crypto-meerwaarden of staking-inkomen hebt aangegeven (zie ook DAC8 in België), is dat een sterk argument: je activiteit is fiscaal correct gedeclareerd.
- Cryptotax-detailrapport. Eén PDF die alle bovenstaande punten bundelt in chronologische volgorde, inclusief tx-hashes en EUR-waarderingen op het moment van elke transactie.
Cryptotax-rapporten als bewijslast
Het probleem met losse exchange-CSV's en blockexplorer-screenshots: een compliance-officer bij de bank moet uren puzzelen om er een verhaal van te maken. Een geconsolideerd rapport doet dat puzzelwerk vooraf.
Cryptotax genereert vier exports die samen een proof-of-funds dossier vormen:
| Export | Wat het bevat | Bruikbaar voor |
|---|---|---|
| Detail PDF | Volledige transactiehistoriek per wallet en exchange, met tx-hashes, EUR-waarderingen en classificatie | Het hoofddocument dat je naar de bank stuurt |
| Samenvatting PDF | Jaaroverzicht per categorie (meerwaarde, staking, airdrop) | Snelle context voor de compliance-officer |
| Disposals CSV | Lijst van alle verkopen met kostprijs en opbrengst | Specifieke onderbouwing van de verkoop die de storting voedde |
| Transacties CSV | Ruwe transactielijst | Voor controle of doorverwijzing naar je accountant |
De rapporten worden gegenereerd op basis van read-only data: je API-sleutels en wallet-adressen geven Cryptotax wel inzicht in je geschiedenis, maar nooit verplaatsingsrecht. Lees meer over de werking op de beveiligingspagina.
Tip: gebruik de deelbare rapport-link om je dossier rechtstreeks met de compliance-afdeling te delen, met een vervaldatum. Zo hoef je geen gevoelige PDF's via e-mail te versturen.
Wat te doen als je rekening bevroren is
Een bevriezing is bedoeld als tijdelijke maatregel terwijl de bank haar AML-verplichtingen vervult. Toch kan ze in de praktijk weken tot maanden duren. Een gestructureerde escalatieroute:
- Lees de brief of mail zorgvuldig. Banken geven altijd een termijn (meestal 14 of 30 dagen) en een contactpersoon (vaak de "compliance-afdeling" of "AML-team"). Mis die termijn niet.
- Bel je relatiebeheerder. Bij retailbanken vaak je kantoorbeheerder, bij private banking je dedicated banker. Zij kunnen interne escalatie versnellen.
- Lever een compleet dossier in één keer. Stuur niet stuk per stuk documenten op. Eén PDF met je Cryptotax-detailrapport plus exchange-statements plus een korte begeleidende brief ("hieronder de chronologie van mijn crypto-activiteit en de herkomst van de storting van [datum]") werkt veel beter.
- Bewaar alle correspondentie. Als de zaak escaleert, heb je tijdslijn en e-mails nodig. Stuur indien mogelijk een aangetekend schrijven bij het eerste antwoord.
- Klacht bij de bemiddelingsdienst. Als de bank niet reageert of de bevriezing onredelijk lang duurt, dien je een klacht in bij de Ombudsman in Financiële Geschillen (Ombudsfin). Dit is gratis en de bank moet meewerken.
- Juridische stap. Bij grote bedragen of langdurige blokkades is een kort geding (référé) bij de rechtbank van eerste aanleg een optie. Een advocaat gespecialiseerd in financieel recht kan binnen enkele weken een uitspraak afdwingen.
Belangrijk: vermijd één veelgemaakte fout. Sommigen storten "verklarende" extra bedragen of openen een tweede rekening om de blokkade te omzeilen. Dat wordt door de bank gelezen als verdacht gedrag en versterkt het AML-vermoeden. Werk altijd via het officiële kanaal.
Bewijs richting bank versus richting fiscus
Een misverstand: dat je je bank-dossier ook automatisch klaar is voor de fiscus. De documenten overlappen, de focus niet.
| Aspect | Bank (AML / KYC) | Fiscus (aangifte) |
|---|---|---|
| Doel | Bewijs van legale herkomst, geen witwassen | Bewijs van correct berekende meerwaarde en belastbaar inkomen |
| Kerndocument | Exchange-statement en wallet-eigendomsbewijs | Belastingrapport met cost-basis berekening per asset |
| Wettelijke basis | Wet van 18 september 2017 (antiwitwas) | Art. 90, 9° WIB 92 (meerwaardebelasting vanaf 2026) |
| Bewaartermijn | 10 jaar (AML-dossier door bank) | 7 jaar (fiscale stukken) |
| Wat als bewijs ontbreekt? | Bevriezing rekening, transactie geweigerd | Aanslag van ambtswege, belastingverhoging |
Praktisch: bouw één dossier op met alle onderliggende documenten, en herverpak voor elke instantie de samenvattende toelichting. De Cryptotax-detailrapport werkt voor beide, maar voeg voor je bank een begeleidende brief over de specifieke storting toe, en voor je fiscus de meerwaardeberekening per asset.
Meer over de fiscale kant: welke bewijsstukken bewaar je voor je crypto-aangifte en het stappenplan voor de aangifte 2027.
FAQ: veelgestelde vragen
Mijn bank vraagt om proof of funds, maar ik heb mijn crypto pas een jaar. Is dat een probleem?
Nee, zolang je de aankoophistoriek kunt aantonen. Toon de oorspronkelijke EUR-storting naar de exchange, de aankooptransactie, en de uiteindelijke verkoop. Hoe minder gaten in de keten, hoe sterker je dossier.
Kan ik een proof of funds maken voor een DeFi-positie (Uniswap, Aave)?
Ja. Cryptotax neemt DeFi-transacties op in het detailrapport, inclusief LP-tokens, lending-posities en yield. Voor de bank: voeg een korte uitleg toe over wat het protocol doet en lever de relevante tx-hashes. Zie ook DeFi-leningen in België.
Mag de bank zomaar weigeren een storting te accepteren?
Onder de antiwitwaswet wel, op voorwaarde dat ze de Cel voor Financiële Informatieverwerking (CFI) verwittigen. Je hebt recht op een gemotiveerde uitleg en op de Ombudsfin-procedure als de weigering niet wordt opgelost.
Wat als ik mijn crypto van een vriend of familielid kocht (OTC)?
Dat is moeilijker te bewijzen. Vraag de tegenpartij om een onderhandse overeenkomst (datum, bedrag, wallet-adressen) plus een kopie van diens identiteitskaart. Zonder papier is dit een zwak deel van je dossier.
Ik heb mijn crypto al jaren en mijn oude exchange bestaat niet meer (denk Mt. Gox, Cryptopia). Wat nu?
Verzamel wat je hebt: oude e-mailbevestigingen, archive.org-screenshots van je dashboard, bankuittreksels van de oorspronkelijke EUR-storting. Cryptotax kan deze handmatige aankopen importeren via CSV, zodat ze in het rapport meegerekend worden. Het dossier zal zwakker zijn, maar samen met een schriftelijke toelichting vaak aanvaardbaar.
Hoe lang mag een bank mijn rekening blokkeren?
Wettelijk niet onbeperkt. Na een CFI-melding heeft de FOD Financiën in principe vijf werkdagen om in te grijpen, en zonder beslissing tot beslag verloopt de blokkade. In de praktijk verlengen banken die termijn vaak via eigen AML-procedures. Een goed onderbouwd dossier verkort dit drastisch.
Probeer het vandaag
Genereer een volledig dossier van je crypto-activiteit voordat je bank ernaar vraagt. Start gratis met Cryptotax, koppel je wallets en exchanges read-only, en exporteer in enkele minuten een detailrapport dat je rechtstreeks naar je compliance-afdeling kunt sturen.
Accountants en fiscalisten: het accountant-portaal laat je voor meerdere cliënten parallel proof-of-funds dossiers opbouwen, met audit-ready exports.
Disclaimer: Dit artikel is louter informatief en geen individueel juridisch of fiscaal advies. Bij een concrete bevriezing of een complex AML-dossier: raadpleeg een advocaat gespecialiseerd in financieel recht of een erkend Belgisch fiscalist.
